~Het Schizoïde masker: bewegen tussen hier en daar.

Het eerste masker is het Schizoïde masker. Dit zijn de vrijgevochten creatievelingen, de dromers, de superspirituele maar ook de theoretisch natuurkundigen. Het zijn mensen die contact hebben met een wereld waar de gemiddelde mens geen weet van heeft. Mensen die overstijgend kunnen denken en fantastisch kunnen observeren.
Het is het masker van vertrekken, van dissociatie. Als je te dichtbij komt, en dat is al snel, verdwijnen ze in een soort droomwereld. In contact grijp je dan volledig mis. Ze kunnen zich makkelijk verliezen in spirituele, kunstzinnige of wetenschappelijke verhandelingen. Hun energie zit vaak hoog en ze voelen dan weinig verbinding met hun lijf. Ze zijn liever toeschouwer dan deelnemer.

1.1 de kwaliteit

De schizoïde is het type wat liever wat aan de rand van de drukte staat. Die liever toekijkt, observeert en analyseert. Daar is zij in haar kracht. Ze kan als het ware de werkelijkheid ontstijgen en zien wat er op een hoger niveau gebeurt. Ze kan contact maken met een andere realiteit dan de aardse en daar voeding en wijsheid uit putten. Ze heeft daarmee een onovertroffen helderheid.

In het contact met een andere werkelijkheid vind ze ook haar spirituele vermogens. De ‘andere kant’ is voor haar bijna om de hoek. Ze heeft een grote sensitiviteit voor de ontastbare zaken van dit leven en een sterke binding met overledenen of mensen die niet fysiek aanwezig zijn.

Omdat er voor de Schizoïde óók een andere realiteit is, verliest ze zich minder in de waan van de dag of de aardse beslommeringen. Ze laat zich niet zo gemakkelijk meeslepen omdat al die aardse drukte maar een deel van haar werkelijkheid uitmaakt. Vooral in turbulente tijden kan ze zich zo beschermen.

1.2 Kenmerken

1.2.1 Dissociatie
Dissociatie is de ervaring van ‘uit je lichaam gaan’. Dit is ons meest basale beschermingsmechanisme en helpt ons in traumatische ervaringen als misbruik en zware ongelukken. De geest vertrekt uit het lichaam tot de rust daar weer een beetje is wedergekeerd.

In de Schizoïde is deze beweging van vertrekken en terugkomen overactief. Als het te spannend wordt, schiet ze uit haar lijf. Haar ogen krijgen een starende blik, haar lichaam verstijfd en wordt bewegingsloos. De ademhaling stokt en zit hoog. De werkelijkheid voelt voor haar dan helemaal niet zo echt en ze vertrekt vaak naar een plek die misschien wel meer als thuis voelt. Ze ervaart soms iets van overweldiging en angst.

1.2.2 Hechting en plek
Schizoïdes zijn niet helemaal geïncarneerd op aarde. Het is alsof hun ziel nog niet besloten heeft dat het hier op aarde wil zijn. Door die twijfel voelt ze zich hier maar zelden thuis. Er is een sterk verlangen om ergens anders te zijn. Dit vertaalt zich vaak in een rusteloosheid en een moeite met lang op één plek te zijn. Ze kan om die reden zomaar vertrekken. Opeens stapt ze uit de relatie, pakt haar koffers en gaat zonder afscheid op reis.

Ze heeft de diepe overtuiging dat er geen plek voor haar is en ze hier op aarde nooit veilig zal zijn. Door zich niet te binden voorkomt ze dat ze weer gekwetst wordt en die overtuiging wederom bevestigd wordt.

1.2.3 Eeuwige toeschouwer
De schizoïde voelt zich meer thuis in haar binnenwereld en observeert en analyseert liever dan dat ze zelf onderdeel is van het geheel. Ze vindt zichzelf dus meestal terug aan de rand van de activiteit, omdat daar haar altijd aanwezige angst het minst getriggerd wordt. Ze heeft daardoor vaak het idee dat het leven een beetje aan haar voorbij trekt. Dat ze niet echt onderdeel is van haar eigen leven.

1.3 de Schizoïde in contact.
Haar angst voor nabijheid en hechting is altijd aanwezig in het contact. In een relatie heeft ze veel tijd en ruimte voor zichzelf nodig. Elke druk die je haar oplegt zal resulteren in haar vertrek. In de eerste plaats mentaal en op termijn ook fysiek.

Omdat ze het zo moeilijk vind om aanwezig in haar lijf te zijn, is het fysieke deel van de relatie niet eenvoudig. Seks en intimiteit vraagt een aanwezigheid in haar lijf die ze niet altijd kan opbrengen. Ook in intimiteit is het belangrijk dat je haar ruimte en tijd geeft om in haar lijf te zakken zodat ze echt aanwezig bij je kan zijn.

In gesprek zal je je geregeld afvragen waar ze uithangt. Aan de wat aanwezige blik in haar ogen kan je zien dat ze eigenlijk ergens anders is. In gesprek zijn haar analyses en visie vaak afgesloten van haar gevoelswereld. Je mist het menselijke er soms in. Als je hierop in gaat kan je in een intellectueel spel van rationele stellingen belanden.

Om een relatie te hebben met haar, zal je moeten vertragen. Haar de ruimte geven zelf te komen en haar niet afschrikken door onverwachte aanrakingen of verwachtingen. Het is belangrijk je eigen leven te blijven leiden en niet te veel te focussen op de relatie, dat doet zij namelijk ook niet.

Daarbij moet je beseffen dat ze waarschijnlijk wel wil, maar dat een liefdevolle, warme relatie indruist tegen alles wat ze diep van binnen gelooft. Ze gelooft namelijk dat ze niet welkom en niet veilig is op deze aarde en dat ze er eigenlijk beter niet kan zijn.

1.4 Oorsprong
Het Schizoïde masker vormt zich in de eerste periode van het leven: tijdens de zwangerschap, de bevalling of de maanden erna. Dit is de periode van volledige symbiose met moeder en de tijd waarin de meest basale hechting tot stand komt.
Door een zware bevalling, vroeggeboorte (met couveuse) of een emotioneel onvoldoende beschikbare moeder, kan deze basale hechting niet tot stand komen en is de eerste ervaring van het kind die van onveiligheid en eenzaamheid.

In de geschiedenis van de familie vind je vaak een afwezigheid of uitsluiting van familieleden of onverwerkte rouw over (te vroeg) overleden naasten. De dissociatie van de Schizoïde is dus ook manier van omgaan met alle pijn die leeft in haar systeem. Ze neemt dit uit loyaliteit over van haar ouders die het deden om om te gaan met hun pijn.

In haar dissociatie heeft ze soms ook contact met een overledene. Dat is haar plek om te schuilen, bij een familielid waar ze, soms onbewust, trouw aan is. Daar ligt ook de oorsprong van haar schuldgevoel over het leven. Waarom mag zij leven en die naaste niet?

1.5 Taak

1.5.1 Lichaam leren bewonen
De Schizoïde heeft voorzichtig aan te leren haar lichaam te bewonen. Haar lichaam voelt vreemd aan en er huizen allerlei beangstigende gevoelens in. Door middel van lichaamswerk, wandelen, sporten en vrijen kan ze langzaam gaan incarneren. Door haar ademhaling bewust te gaan verdiepen, zakt ze ook steeds meer in haar lijf.

In het lichaam huizen allerlei onverwerkte emoties, vooral angst en woede. Doordat ze vertrouwder wordt in haar lijf, kan ze ook contact gaan maken met deze gevoelens en ze een plek geven in haar leven. Zo wordt het leven completer en hoeft ze niet meer te vluchten als er emoties aangeraakt worden.

Als het lichaam meer een bondgenoot wordt dan een ongelukkig aanhangsel, kan ze ook meer deelnemer van het leven worden. Het lichaam en de zintuigen zijn ons contact met de buitenwereld en daarmee onmisbaar in het werkelijk ervaren van het leven.

1.5.2 Het leven beamen
Intern heeft de Schizoïde te realiseren dat er ook op aarde plek voor haar is. Dat ze er mag zijn en dat ze niet hoeft te kiezen tussen ‘hier’ en ‘daar’. Als ze ziet dat haar vlucht en dissociatie een verborgen loyaliteit aan haar systeem en haar overleden naasten is, kan ze beslissen dat ze hier wél wil zijn.

Ook in relaties kan ze leren dat ze gewenst is en dat mensen haar er graag bij hebben. Zo kan ze haar eigenheid en innerlijke wereld gaan verbinden met de buitenwereld en de aarde realiteit.